Geschiedenis

Pieter de Swart ontwierp in 1760 voor Anthony Patras een woonhuis aan het Lange Voorhout. Patras was burgemeester van het Friese Sloten en Gedeputeerde bij de Staten-Generaal. Het gebouw is tussen 1760 en 1764 gebouwd. Uiteindelijk werd het in 1796 door Archibald Hope gekocht. De familie Hope was in die tijd de financier van de Europese adel en soms leenden ze beide partijen van een conflict geld voor hun oorlogsvoering. Het was wellicht dan ook niet toevallig dat Napoleon op doorreis in ons land in 1811 hier 14 uur verbleef.

Koningin-Moeder Emma kocht het pand in 1896 uit de nalatenschap van haar overleden zwager Prins Hendrik, bijgenaamd de Zeevaarder. Ze liet het uitgebreid verbouwen voor ze hier in 1901, na het huwelijk van koningin Wilhelmina, introk. Bij deze renovatie werd onder meer de hoofdtrap naar de eerste verdieping verrijkt met glanzende koperen leuningen. Paleis Lange Voorhout kreeg zo een heuse vorstelijke allure!

Deze prachtige trap lijkt door te lopen naar de tweede verdieping, maar dat is een (optische) illusie: de trap komt maar tot de eerste etage. Alleen Koningin-Moeder Emma, haar bezoek en de belangrijkste leden van de hofhouding mochten van deze chique trap gebruik maken. Aangezien de Koningin-Moeder op de tweede verdieping geen vertrekken had, hoefde daar geen mooie trap naar toe.

Alle andere bewoners van het paleis maakten gebruik van het onzichtbare trappenhuis. Het bedienend personeel, dat zich wel op de tweede en derde etages begaf, moest de trap gebruiken die achter alle deuren aan de linkerkant van het gebouw loopt. Deze wordt nu nog steeds door de bezoekers en het huidige personeel gebruikt.

Niet alleen de trap werd gerenoveerd: de lichtkoepel in de hal kreeg prachtige glas-in-loodramen, in verschillende vertrekken werden schilderingen boven de deuren aangebracht en het interieur werd samengesteld uit dat van andere paleizen, zoals Paleis Noordeinde en Paleis Het Loo. Zo kreeg het paleis een meer koninklijke uitstraling. Een bijzondere blikvanger bevond zich in de badkamer van Hare Majesteit: Emma’s rood-marmeren bad!

Koningin-Moeder Emma gebruikte het Paleis als winterpaleis, in de zomer verbleef ze op Soestdijk. Het gebouw was bij de vorstinnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix daarna voornamelijk hun werkpaleis. Koningin Juliana begon als eerste koningin vanuit dit Paleis haar rijtocht in de gouden koets bij de opening van de Staten-Generaal op Prinsjesdag. Fameus is het traditionele zwaaien van de koninklijke familie op het kleine gouden balkon aan de voorgevel. Inmiddels mag dit balkon niet meer worden betreden.

Koningin Beatrix en Prins Claus werkten hier totdat het Paleis aan het Noordeinde geschikt was gemaakt als werkpaleis. In 1990 verkocht de koninklijke familie het pand aan de gemeente Den Haag op voorwaarde dat er alleen culturele activiteiten in plaats zouden vinden.

Met groot succes heeft het Haags Gemeentemuseum (het huidige Kunstmuseum Den Haag) hier tentoonstellingen met werk van Auguste Rodin, Frida Kahlo en Venetiaans glas gehouden. Sinds november 2002 is in het paleis de permanente overzichtstentoonstelling van M.C. Eschers werk en leven te zien.