

M.C. Escher besloot al vroeg graficus te worden en geen schilder of beeldhouwer. Uiteindelijk maakte hij 449 prenten. Hij maakte ongeveer vijf maal meer houtsneden en houtgravures dan litho's.


Een houtsnede is een afdruk van een voorstelling die de kunstenaar in een houten plank, het blok, heeft gesneden. Stel dat Escher zijn linkerhand omtrekt op het hout, dan zit zijn duim aan de rechterkant. Hij snijdt de contourlijn uit, smeert inkt op het blok, legt hier vervolgens een stuk papier overheen en drukt de inkt in het papier. Als dit klaar is, haalt hij het papier van het blok en nu voltrekt zich het wonder: de duim zit aan de linkerkant. De afdruk is dus gespiegeld aan de voorstelling op het houten blok. Zelfs de letters van zijn naam moet hij in spiegelbeeld neerzetten, zodat wij die in het kunstwerk goed kunnen lezen!
Wie een prent van Escher in het museum bekijkt, zal nog meer bewondering voor zijn vakmanschap hebben. Want eigenlijk hebben we toch het gevoel dat iedere prent ‘zó’ is gemaakt. Wanneer we ons goed realiseren dat zulke ingewikkelde voorstellingen als Relativiteit (1953) en Metamorphose I (1937) ook nog in spiegelbeeld zijn gemaakt, dan duizelt het.
Wat heeft dit nu met dit lepeltje hierboven te maken? Escher drukte er zijn houtsneden mee af. Iedere prent werd handmatig door hem afgedrukt en om de inkt van het houtblok in het papier te drukken, heb je een hulpmiddel nodig. Escher gebruikte benen eierlepeltjes.


Dit eierlepeltje is te bewonderen in het museum. Oorspronkelijk is het een bijzonder geschenk aan een achternichtje van M.C. Escher. Haar moeder was de dochter van Eschers halfbroer Beer (Berend). Jaren geleden mocht ze als klein meisje weleens naar het atelier van Escher in Baarn. Tijdens het bezoek gaf Escher haar dit lepeltje, zodat ze het zelf kon gebruiken om afdrukken te maken. Wie goed kijkt, ziet de drukinkt op de platte onderkant van het lepeltje zitten. Mevrouw Johanna Angelina Visser-van Bolhuis heeft dit lepeltje sindsdien gekoesterd en in 2014 aan het museum geschonken. De herkomstgeschiedenis maakt het kleine lepeltje zeer speciaal. Niet alleen heeft Escher hier prenten mee afgedrukt, er was ook een meisje dat dit wel 50 jaar bewaarde voor ze het aan het museum schonk. Daarvoor zijn we haar erg dankbaar.
Het is overigens niet het enige bewaarde eierlepeltje van Escher. In de National Gallery of Canada in Ottawa wordt een ander lepeltje bewaard dat aan het Canadese museum is geschonken door George, de zoon van M.C. Escher.
Meer verhalen over Escher

Lucht en water

